اثربخشی تخصیص آب بر پایه مبادلات مجوزهای آبی کشاورزان تحت عدم حتمیت (مطالعه موردی: روستای عباس‌آباد ، سد وشمگیر)

نویسندگان

  • جواد شهرکی دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه سیستان وبلوچستان
چکیده مقاله:

چکیده سابقه و هدف: یکی از مهم‌ترین کارکردهای بازار آب، ایجاد فضایی رسمی و قانونی برای مبادلات و داد و ستد مجوزهای آبی بین کشاورزان است. سیاست مبادله آب در بخش کشاورزی به عنوان یک استراتژی جدید در مسائل مربوط به مدیریت منابع آب به ویژه در شرایط کم آبی مطرح می‌شود. این استراتژی شامل مجموعه اهدافی است که افزایش بهره‌وری، بهبود حفاظت و پایداری منابع آب را در پی دارد. بنابراین قبل از تشکیل هر بازار آب، آگاهی از اثربخشی و کارایی مبادلات مجوزهای آبی می‌تواند کمک شایانی به تشکیل یا عدم تشکیل بازار آب نماید. بر این اساس، هدف از این تحقیق بررسی اثربخشی برنامه مبادله مجوزهای آبی به عنوان یک راهکار در استفاده بهینه آب در بین کشاورزان و مدیریت مزرعه می‌باشد. مواد و روش‌ها: در این تحقیق به منظور بررسی اثربخشی برنامه مبادله مجوزهای آبی بین کشاورزان، دو برنامه تخصیص آب تحت سیستم عدم مبادله و مبادله بر اساس مدل برنامه‌ریزی تصادفی با پارامترهای بازه‌ای مدل‌سازی شد. مکانیزم اول، تخصیص منبع آب در سیستم عدم مبادله و مکانیزم دوم، تخصیص آب در سیستم مبادله است. سپس نتایج حاصل از دو سیستم با یکدیگر بر اساس شاخص حجم آب آزاد شده (صرفه‌جویی در مصرف آب) و میزان کاهش در کمبود آب مقایسه می‌گردد. برای این مطالعه، تعداد ۳۲ مزرعه موجود در روستای عباس‌آباد که همگی از آب سد وشمگیر واقع در شهرستان آق قلا تغذیه شده و با شرکت آب‌بران سد قرارداد دارند، انتخاب شدند. یافته‌ها: نتایج این مطالعه نشان داد که تخصیص آب، با اجرای برنامه مبادله به گونه‌ای تغییر خواهد کرد که طبق این برنامه، میزان کل مصرف آب برابر با ]۶۷/۱۱۱۲ ,۱۶/۹۸۴[ هزار متر مکعب و کل کمبود آب در این برنامه معادل ]۳۷۷,۱۴/۲۲۸ [ هزار متر مکعب در]۲۰۸ , ۱۸۴[ هکتار می‌باشد در صورتی که در برنامه عدم مبادله میزان مصرف برابر] ۱۲۹۸ , ۱۲۵۰[ هزار متر مکعب در]۲۴۲ ,۲۳۳[ هکتار و کمبودی برابر با ]۱۹/۶۸۱ ,۳۲/۴۶۸[ هزار مترمکعب خواهد شد. همچنین سود کل سیستم در هر دو برنامه برابر ]۴۳۱/۲۲۲ , ۵۴۳/۱۵۴[ میلیون تومان خواهد بود. نتیجه‌گیری: با توجه به دو شاخص صرفه‌جویی در مصرف آب و کاهش کمبود آب به عنوان شاخص‌های اثربخشی، صرفه جویی کلی در مصرف آب با اجرای برنامه مبادله به میزان ]۰۱/۲۶۵ , ۳۴/۱۸۵[ هزار متر مکعب در این روستا خواهد شد. همچنین کمبود آب تحت این برنامه به میزان ]۱۷/۳۴۴ , ۱۷/۲۴۰[ هزار متر مکعب نسبت به برنامه عدم مبادله با حفظ سود کشاورزان کاهش خواهد یافت. بنابراین برنامه مبادله می‌تواند به تخصیص کاراتر و بهینه‌تر آب به خصوص در شرایط خشکسالی منجر شود.

برای دانلود باید عضویت طلایی داشته باشید

برای دانلود متن کامل این مقاله و بیش از 32 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

اثربخشی تخصیص آب بر پایه مبادلات مجوزهای آبی کشاورزان تحت عدم حتمیت (مطالعه موردی: روستای عباس آباد ، سد وشمگیر)

چکیده سابقه و هدف: یکی از مهم ترین کارکردهای بازار آب، ایجاد فضایی رسمی و قانونی برای مبادلات و داد و ستد مجوزهای آبی بین کشاورزان است. سیاست مبادله آب در بخش کشاورزی به عنوان یک استراتژی جدید در مسائل مربوط به مدیریت منابع آب به ویژه در شرایط کم آبی مطرح می شود. این استراتژی شامل مجموعه اهدافی است که افزایش بهره وری، بهبود حفاظت و پایداری منابع آب را در پی دارد. بنابراین قبل از تشکیل هر بازار ...

متن کامل

مقایسه سیاست مبادله مجوزهای آبی در بین کشاورزان پنبه کار استان گلستان

در این تحقیق به‌منظور مقایسه دو سیاست مبادله و عدم مبادله مجوزهای آبی بین کشاورزان، دو برنامه تخصیص آب، بین کشاورزان پنبه کار روستای قاسم آباد، بر اساس الگو برنامه ‌ریزی تصادفی با پارامترهای بازه‌ای طراحی شد. سپس نتایج حاصل از دو سیاست با یکدیگر بر اساس شاخص حجم آب مازاد، کاهش در کمبود آب و میزان زمین آبیاری شده مقایسه گردید. برای این مطالعه، تعداد ۲۰ مزرعه پنبه کار  موجود در روستای قاسم آباد ک...

متن کامل

تخصیص بهینه آب و اراضی تحت شرایط عدم حتمیت با استفاده از مدل WFGP (مطالعه موردی: شهرستان همدان)

امروزه استفاده از مدل‌های برنامه‌‌‌ریزی ریاضی برای تعیین الگوهای زراعی مناسب از جایگاه ویژه‌‌‌ای برخوردار هستند. به همین منظور، در این مطالعه برای تعیین الگوی بهینه کشت و تخصیص آب و اراضی تحت شرایط عدم حتمیت در شهرستان همدان از مدل برنامه‌‌‌ریزی آرمانی فازی وزنی (WFGP) استفاده شد. این مدل با سه الگوی وزن‌های مساوی، وزن‌های متفاوت کاهنده، وزن‌های متفاوت ...

متن کامل

طراحی سیستم عرضه آب مطمئن در شرایط عدم حتمیت مطالعه موردی: حوضه آبریز زاینده‌رود

سیستم شبکه توزیع آب شامل انواع منابع عرضه و مراکز تقاضا است. عدم اطمینان در مقدار تقاضا و عرضه در این سیستم‌ها باعث بروز مشکلات فراوانی برای تصمیم‌گیرندگان و طراحان می‌شود. روشهای گوناگونی برای غلبه بر مشکل عدم حتمیت در این نوع از سیستم‌ها مطرح است. در مطالعه حاضر از بهینه‌سازی با پارامترهای کنترل کننده میزان محافظه‌کاری (میزان عدم حتمیت), برای بهینه‌سازی تخصیص آب، در شبکه عرضه آب حوضه آبریز زا...

متن کامل

توسعه مدل عامل‌بنیان جهت تخصیص بهینه‌ آب از مخزن سد مطالعه موردی: سد شهید رجایی

با وجود پیشرفت ابزارهای فنی برای تجزیه و تحلیل سیستم­های پیچیده، مهم­ترین مسئله در حل مشکلات منابع آب بر تعامل سیستم­های انسانی و طبیعی تمرکز دارد. مدل­سازی عامل­بنیان در سال­های اخیر به­عنوان ابزاری مؤثر برای توسعه مدل­های یکپارچه انسانی و زیست­محیطی مورد استفاده قرار گرفته است. یکی از اصلی­ترین چالش­های کاربرد مدل­های عامل­بنیان در مدیریت منابع آب، شناسایی و توصیف عامل­­های اصلی می­باشد. در ا...

متن کامل

بهینه سازی تخصیص آب در شبکه آبیاری نکوآباد تحت شرایط عدم حتمیت

تخصیص آب در سیستم های توزیع آب کشاورزی معمولاً بر اساس پیش بینی عواملی مثل تقاضای آب برای محصولات و مقدار آب قابل دسترس صورت می گیرد. عدم اطمینان در پیش بینی این عوامل جزء ذات این سیستم های است. در مطالعه حاضر، به بهینه سازی تخصیص آب سد انحرافی نکوآباد و اراضی تحت پوشش آن برای سال های1393-1391 پرداخته شد. برای بررسی تأثیر عدم حتمیت در تخصیص آب آبیاری و زمین های زراعی این منطقه از بهینه سازی با پ...

15 صفحه اول

منابع من

با ذخیره ی این منبع در منابع من، دسترسی به آن را برای استفاده های بعدی آسان تر کنید

ذخیره در منابع من قبلا به منابع من ذحیره شده

{@ msg_add @}


عنوان ژورنال

دوره 23  شماره 5

صفحات  141- 158

تاریخ انتشار 2016-11-21

با دنبال کردن یک ژورنال هنگامی که شماره جدید این ژورنال منتشر می شود به شما از طریق ایمیل اطلاع داده می شود.

میزبانی شده توسط پلتفرم ابری doprax.com

copyright © 2015-2023